Jakie są kryteria otrzymania mieszkania komunalnego?

Z tego artykułu dowiesz się o:

• kto ma pierwszeństwo przy przydziale mieszkań, w tym rodziny wielodzietne, osoby starsze, chore czy wychodzące z pieczy zastępczej,
• ile średnio wynosi czas oczekiwania na mieszkanie komunalne i od czego zależy jego długość,
• jakie grupy mieszkańców mają wyższy priorytet przy przydziale mieszkań, w tym rodziny z dziećmi, osoby w trudnej sytuacji życiowej lub mieszkające w lokalach do rozbiórki.

 

Odsłuchaj artykuł:

 

Mieszkania komunalne to lokale, o które mogą ubiegać się osoby o dochodach niepozwalających na zakup własnego mieszkania, ale niekwalifikujące do uzyskania mieszkania socjalnego. Jakie warunki trzeba spełnić, żeby dostać mieszkanie komunalne? Kto może się starać o mieszkanie komunalne i z jakim czasem oczekiwania należy się liczyć?

Jak dostać mieszkanie komunalne?

Jak starać się o mieszkanie komunalne? Dla kogo mieszkanie komunalne będzie najlepszym wyjściem? Warunki określone przez gminy mogą się różnić. Starania o mieszkanie komunalne należy zacząć od zorientowania się, jakie warunki stawia konkretna gmina, czyli jak dostać mieszkanie komunalne w interesującym potencjalnego lokatora mieście lub gminie. Pod uwagę brane jest kryterium dochodowe, uprawniające do uzyskania lokalu, dodatkowe punkty za warunki, w jakich dotychczas przebywa dana osoba i jej rodzina, liczba dzieci, problemy zdrowotne, sytuacja życiowa, jak np. opuszczenie placówki opiekuńczo-wychowawczej). 

Warto zaznaczyć, że szczegółowe kryteria - które obejmują między innymi takie dane, jak powierzchnia na osobę, dostępny metraż - są ustalane w drodze uchwały rady gminy. Dodatkowo, gmina ma prawo do okresowych weryfikacji dochodów najemców.

W Urzędzie Miasta lub Gminy można dowiedzieć się, jakie dokumenty będą potrzebne, gdzie złożyć wniosek o mieszkanie komunalne oraz jak długo trzeba być zameldowanym na terenie gminy lub miasta.

Kto może ubiegać się o mieszkanie komunalne?

Komu przysługuje mieszkanie komunalne? Warto wiedzieć, kto ma pierwszeństwo do mieszkania komunalnego – to wskaże, czy osoba składająca wniosek mieści się w którejś z tych grup, co może przyśpieszyć decyzję o przyznaniu. O tym, jak otrzymać mieszkanie komunalne, decydują przepisy w konkretnej gminie i warunki, które mogą uprawniać do uzyskania mieszkania.

Jednym z najistotniejszych kryteriów są kryteria dochodowe, różniące się w zależności od ustaleń gminy. Z uwagi na konieczność regulowania comiesięcznych opłat, nie powinny być za niskie. Ustalenie kryterium dochodowego na członka rodziny zależy od gminy. Potencjalny lokator mieszkania komunalnego nie może posiadać tytułu prawnego do innego lokalu, wymagany jest często także określony czas zameldowania na terenie danej gminy. 

Kto może dostać mieszkanie komunalne, komu przysługuje pierwszeństwo? Będą to przede wszystkim:

• osoby, które mieszkają w lokalach nienadających się do zamieszkania (przeznaczonych do rozbiórki, zniszczonych, w których występuje problem przeludnienia);
•  seniorzy;
•  chorzy i osoby z niepełnosprawnościami;
•  rodziny wielodzietne i osoby samotnie wychowujące dzieci;
• osoby, które straciły mieszkanie w wyniku klęsk żywiołowych i nieszczęśliwych wypadków;
•  wychodzący z pieczy zastępczej i domów dziecka;
• ofiary przemocy domowej;
• osoby mające trudną sytuację życiową;
• wychowankowie placówek opiekuńczo-wychowawczych;
• osoby posiadające status osoby represjonowanej;
• rodziny zastępcze;
• osoby posiadające wyrok eksmisji z prawem do lokalu socjalnego;
• osoby w kryzysie bezdomności.

Jednym z najważniejszych warunków otrzymania mieszkania komunalnego jest brak tytuły prawnego do innego lokalu oraz udokumentowana przez zainteresowanego trudna sytuacja życiowa -np. wyrok eksmisyjny.

Niektóre zmiany w mieszkaniach komunalnych regulują kwestię dziedziczenia - nie jest ono możliwe w sensie prawnym, można jedynie wstąpić w stosunek najmu lokalu, jeżeli spełnione są kryteria dochodowe i dana osoba zamieszkiwała z najemcą do jego śmierci. Przewidywana jest również weryfikacja dochodów najemcy co pięć lat. Czy można wykupić mieszkanie komunalne? To zależy od gminy.

Jakie dokumenty trzeba złożyć, aby ubiegać się o mieszkanie komunalne?

Mając wiedzę o tym, co to jest mieszkanie komunalne, dla kogo jest przeznaczone, kto może je uzyskać i chcąc złożyć wniosek o przyznanie takiego mieszkania, należy przygotować się na zgromadzenie dość dużej ilości dokumentów. Każda gmina ma własne formularze, dotyczące najmu lokalu, gdzie wpisuje się swoje dane osobowe, aktualny adres, stan majątkowy. Należy wypełnić deklarację o dochodach, oświadczenie o stanie majątkowym – osoba ubiegająca się o mieszkanie komunalne nie może posiadać tytułu prawnego do innych lokali, podobnie jak nie mogą go posiadać osoby wspólnie z nią zamieszkujące. 

Do najczęściej wymaganych dokumentów należą:

• dowody osobiste;
• ewentualne akty urodzenia dzieci;
• umowy o pracę (również o dzieło, DG lub zaświadczenie z Urzędu Pracy dla bezrobotnych);
• decyzje o emeryturach, rentach, przyznane zasiłki, alimenty;
• dokumenty dot. stanu zdrowia (np. orzeczenie o niepełnosprawności);
• zaświadczenie o dochodach – nie starsze niż 3 do 6 miesięcy;
• akty małżeństwa;
• akty urodzenia.

Do najważniejszych danych należy dołączyć oświadczenie o stanie majątkowym, informacje o składzie gospodarstwa domowego, decyzje o przyznaniu świadczeń i zasiłków.

Gdzie złożyć wniosek o mieszkanie komunalne?

Jak uzyskać mieszkanie komunalne? Gdzie w tym celu złożyć dokumenty? Będzie to oczywiście Urząd Miasta, gdy mamy do czynienia z większymi miastami lub Urząd Gminy, na terenie której osoba ubiega się o lokal. Warto dowiedzieć się, jaki jest termin składania wniosków i udać się do urzędu do Wydziału Spraw Mieszkaniowych, Wydziału Zasobów Lokalowych lub Centrum Obsługi Mieszkańców - w zależności od tego, jak przeprowadza się składanie wniosków w danej gminie.

Odwiedzając Urząd Miasta lub Urząd Gminy w celu złożenia dokumentów, należy udać się do odpowiednich wydziałów i jednostek jak: Wydział Spraw Lokalowych, Wydział Mieszkalnictwa, Wydział Gospodarki Komunalnej, Zarząd Budynków Komunalnych (ZBK). Weryfikacją wniosków zajmuje się między innymi Zakład Lokali i Budynków Komunalnych.

Wzory wniosków o mieszkanie komunalne i aktualnie obowiązujące uchwały można znaleźć w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP).  Najlepiej złożyć wniosek osobiście i od razu dowiedzieć się, czy jest on kompletny, choć istnieje możliwość zrobienia tego drogą elektroniczną.

Ile się czeka na mieszkanie komunalne?

Jedno z najczęściej padających pytań w związku ze złożeniem dokumentów to: ile się czeka na mieszkanie komunalne? To oczywiście zależy od dostępnych zasobów i sytuacji wnioskującego. Czekanie na lokal może potrwać od kilku miesięcy nawet do kilku lat. Szacuje się, że średni czas oczekiwania to około 3-4 lata, jednak w największych miastach może on wynieść nawet do 10 -15 lat. Pozycja na liście oczekujących jest uzależniona od punktacji – można trochę skrócić czas oczekiwania wybierając mieszkanie do remontu.

Zasady punktacji i limity dochodowe w ocenie wnioskodawców

Przyznanie lokalu zależy od spełnienia wymogów regulowanych Uchwałą Rady Gminy. Rada Gminy ustala również limity dochodów netto lub dochód brutto. Bardzo istotnym kryterium jest system punktowy, określający, kto najbardziej potrzebuje wsparcia. Dodatkowe punkty można otrzymać za trudną sytuację życiową (np. bezdomność, opuszczenie domu dziecka, pieczy zastępczej), niepełnosprawność, bycie samotnym rodzicem, złe kryteria mieszkaniowe - jak np. przeludnienie, fatalny stan techniczny. 

Osoby samotne także mogą starać się o mieszkanie komunalne. Na ogół ich próg dochodowy ustalany jest na wyższym poziomie niż ma to miejsce w przypadku gospodarstw wieloosobowych. Mają jednak one również prawo do wsparcia - o ile spełnione zostaną kryteria dochodowe oraz mieszkaniowe.

Droga formalna przez ePUAP oraz wsparcie MOPS przy kompletowaniu dokumentacji

Nowoczesne urzędy dopuszczają możliwość złożenia wniosków drogą elektroniczną przez wykorzystanie ePUAP ( Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej) i przez usługę e-Doręczenia. Niezbędny będzie profil zaufany lub podpis kwalifikowany. Usługi przeprowadzane przez ePUAP znacznie skracają czas obiegu dokumentów.

Wsparciem w kompletowaniu dokumentacji i potwierdzeniu sytuacji życiowej jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS). Pracownicy MOPS przygotują niezbędne opinie o sytuacji kandydata. W przypadku osób bezrobotnych konieczne będzie dostarczenie zaświadczeń z Powiatowego Urzędu Pracy. Każda gmina posiada własny wzór wniosku, który należy pobrać z BIP!

Weryfikacja warunków bytowych przez komisję i zasady funkcjonowania listy oczekujących

Następnym etapem jest wnikliwa weryfikacja kandydata przez komisję mieszkaniową – najczęściej  gminną lub społeczną. Komisja analizuje wnioski kandydatów, niejednokrotnie przeprowadzając wywiad środowiskowy i wizytację w tymczasowym miejscu zamieszkania w celu potwierdzenia zgodności danych we wniosku ze stanem faktycznym. Pozytywna weryfikacja oznacza dostanie się na listę oczekujących. Warto pamiętać, że odrzucenie ofert, które przedstawia gmina (zwykle dwu- lub trzykrotne), może wiązać się ze skreśleniem kandydata z listy oczekujących.

Programy wynajmu lokali do remontu na koszt przyszłego najemcy

Gminne programy, takie jak „Mieszkanie za remont”, przyśpieszają czas oczekiwania na lokal. Zwykle kolejka oczekujących na mieszkanie do remontu jest krótsza, a na mieszkania gotowe do zasiedlenia czeka się po prostu znacznie dłużej. Remont na własną rękę może nieść udogodnienia w postaci zwolnienia z opłat czynszowych na czas prac remontowych (a czasem i po). Lokator ma też wpływ na ostateczny wygląd mieszkania. Zakres prac jest jednak ściśle określony, a komisja mieszkaniowa musi dokonać odbioru lokalu po zakończeniu remontu.

Konstrukcja umowy najmu i obowiązek wpłaty kaucji zabezpieczającej

Umowa najmu lokalu komunalnego jest z zasady zawierana na czas nieokreślony, co jest zgodne z „Ustawą o ochronie praw lokatorów” - o ile oczywiście najemca przestrzega regulaminu oraz terminowo wnosi opłaty za lokal. Przed podpisaniem umowy najemca musi spodziewać się pewnej opłaty, ustalonej przez gminę. Jest to kaucja zabezpieczająca, która stanowi wielokrotność czynszu (np. od około 3 do 12 stawek) na pokrycie ewentualnych szkód. Jest to wpłata zwrotna, którą najemca otrzymuje z powrotem, jeśli zdaje lokal w dobrym stanie.

Pod pewnymi względami może to przypominać warunki, jakimi obciążone jest mieszkanie TBS, jednak TBS a komunalne to dwie zupełnie inne sprawy.

Prawa lokatorów w zakresie zamiany, dziedziczenia oraz wykupu przyznanego lokalu

Lokale komunalne dają najemcom spore uprawnienia - jak choćby te związane z zamianą mieszkań, gdy aktualne przestają spełniać potrzeby, np. w przypadku powiększenia rodziny lub pogorszenia stanu zdrowia. Inna kwestia to wstąpienie w stosunek najmu po śmierci głównego najemcy, które przysługuje bliskim - czyli współmałżonkom, dzieciom i osobom, wobec których najemca świadczył alimenty. 

Niektóre gminy umożliwiają wykup mieszkania na własność na korzystnych warunkach (bonifikata). W sytuacji, gdy nadzór budowlany uzna, że są to budynki przeznaczone do rozbiórki, gmina jest zobowiązana do zapewnienia lokalu o takim samym standardzie. W przypadku, gdy w jakiejkolwiek z tych spraw urząd daje odpowiedź odmowną, najemcy przysługuje złożenie odwołania.

Sprawdź oferty na tabela ofert.pl – mieszkania na sprzedaż, mieszkania na wynajem i wiele innych ofert nieruchomości na terenie całego kraju.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy osoby posiadające własne mieszkanie mogą ubiegać się o lokal komunalny?

Nie, osoba posiadająca tytuł prawny do innego lokalu nie może się ubiegać o mieszkanie lokalne.

Czy najemca musi spełniać określony czas zameldowania w danej gminie?

Tak, najczęściej jest to jedno z kryterium starania się o lokal, które - przy długim zamieszkiwaniu - może nawet przyśpieszyć decyzję o przyznaniu. 

Czy rodziny z dziećmi mają wyższy priorytet w przydziale mieszkań?

Dla kogo mieszkanie komunalne w pierwszej kolejności, czy są to rodziny z dziećmi? Rodziny znajdują się na wysokim miejscu przydzielania, ale wszystko zależy od konkretnej sytuacji, warunków, liczby dzieci. Podobny lub wyższy priorytet mogą mieć osoby, które utraciły mieszkanie w wyniku katastrofy albo mieszkają w budynkach do rozbiórki.

Podsumowanie

Mieszkania komunalne to lokale przeznaczone dla osób o niskich dochodach, które nie mogą pozwolić sobie na zakup własnego mieszkania, ale nie kwalifikują się do lokali socjalnych. Artykuł wyjaśnia, czym różnią się mieszkania komunalne od innych typów mieszkań, kto może się o nie ubiegać, jakie dokumenty należy przygotować oraz gdzie złożyć wniosek. Omówiono również kryteria przyznawania lokali, czas oczekiwania na przydział oraz zasady obowiązkowej weryfikacji dochodów i stanu majątkowego najemców.