Pożyczka na wkład własny z PPK - jak działa?

Z tego artykułu dowiesz się o:

• na czym polega pożyczka z PPK na cele mieszkaniowe i czym różni się od wcześniejszego wycofania pieniędzy z programu,
• czy pożyczka z PPK wiąże się z opłatami i prowizjami ze strony instytucji finansowej,
• czy małżonkowie lub partnerzy mogą wykorzystać jednocześnie swoje oszczędności z PPK przy finansowaniu jednej inwestycji mieszkaniowej.

Odsłuchaj artykuł:

Ponad cztery miliony osób - taka jest obecna liczba uczestników systemu PPK. Kojarzy się on z dodatkową formą emerytalnego zabezpieczenia. Warto jednak wiedzieć, że pomysłodawcy pracowniczych planów kapitałowych przewidzieli możliwość innego wykorzystania pieniędzy zgromadzonych na emeryturę. Uczestnik systemu PPK może pożyczyć nawet całość oszczędności emerytalnych w celu sfinansowania wkładu własnego do kredytu. Co więcej, taka pożyczka będzie nieoprocentowana. Analizujemy zasady tego rozwiązania, gdyż wiele osób jeszcze nie wie o mieszkaniowej pożyczce z PPK.

Pożyczając na wkład nie wychodzimy z PPK

O zasadach mieszkaniowej pożyczki z PPK mówi ustawa z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych. Zgodnie z tą ustawą, uczestnik systemu PPK może jednorazowo dokonać wypłaty do 100% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK. Przeznaczeniem takiej wypłaty jest sfinansowanie wkładu własnego do kredytu na cele mieszkaniowe.

Środki wypłacone z PPK trzeba zwrócić, ale w wartości nominalnej, czyli nieuwzględniającej inflacji. Zatem możemy mówić o pożyczce, która ma zerowe oprocentowanie. Co ważne, mieszkaniowa pożyczka z PPK nie oznacza opuszczenia tego systemu. Chodzi więc o zupełnie inne rozwiązanie niż przedwczesna, definitywna wypłata środków z PPK. Taka wypłata przed 60. rokiem życia (zwana zwrotem) skutkuje m.in. naliczeniem podatku Belki i utratą bonusów przyznanych przez państwo.

Zakup „M” to nie jedyny cel pożyczki z PPK

Czasowa wypłata (pożyczka) środków z PPK następuje na podstawie osobnej umowy z instytucją finansową, która gromadzi oszczędności emerytalne pracownika. Takie oszczędności generalnie powinny być wypłacane po osiągnięciu przez pracownika 60. roku życia. Sfinansowanie wkładu własnego to szczególne rozwiązanie, z którego można skorzystać tylko raz. Dodatkowo, środki z PPK na wkład własny może pożyczyć jedynie osoba, która w dniu złożenia wniosku do instytucji finansowej nie ukończyła jeszcze 45 lat.

Opisywana „pożyczka 0%” z PPK może sfinansować w całości lub części wkład własny do kredytu hipotecznego zaciąganego na:

• budowę lub przebudowę domu
• zakup prawa własności domu, lokalu mieszkalnego (stanowiącego odrębną nieruchomość) lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego
• kupno działki lub jej części
• nabycie udziału w domu, lokalu mieszkalnym lub działce

Jeżeli środki z PPK mają uzupełnić kredyt na budowę lub przebudowę domu, to trafią one na konto bankowe kredytobiorcy (uczestnika PPK). W pozostałych przypadkach, instytucja prowadząca PPK przekaże środki od razu sprzedającemu nieruchomość. Jeszcze przed złożeniem wniosku kredytowego w danym banku warto dowiedzieć się, jakie są szczegółowe zasady akceptacji PPK jako źródła wkładu własnego. Banki mają bowiem różne procedury.

Najpierw wypłata, a potem stopniowy zwrot

Opisywana pożyczka środków z PPK jest korzystna nie tylko ze względu na zerowe oprocentowanie. Na uwagę zasługuje też długi okres zwracania środków, które mają posłużyć jako oszczędności emerytalne. Mianowicie, zwrot nieoprocentowanej pożyczki z PPK:

• musi rozpocząć się w ciągu 5 lat od dnia wypłaty pieniędzy
• powinien zakończyć się przed upływem 15 lat od daty wypłaty środków

Poza tym instytucja finansowa razem z oszczędzającym ma dużą swobodę przy ustalaniu zasad zwrotu środków do PPK. Prawo narzuca jedynie obowiązek:

• wskazania w umowie transakcji/budowy, która ma być sfinansowana częściowo środkami z PPK
• określenia zasad i terminu wypłaty
• ustalenia zasad i terminów zwrotu wypłaconych środków

Innymi słowy, zasady i terminy zwrotu środków mogą być dość swobodnie ustalane przez strony umowy, na co zwracają uwagę komentarze prawne do ustawy o PPK (przykład: A. Prusik, S. Jakubowski, Pracownicze plany kapitałowe. Komentarz, Warszawa 2019). Przed złożeniem wniosku o wypłatę z PPK, warto zapytać instytucję finansową o zasady zwrotu pieniędzy - również te niesprecyzowane przez ustawę.

Często zadawane pytania (FAQ):

1.     Co się stanie, jeśli osoba pożyczająca środki z PPK na wkład własny, później nie zwróci tych pieniędzy?

W takiej sytuacji trzeba będzie zapłacić podatek 19%. Jest on naliczany tylko od tych dochodów kapitałowych, które zostały uzyskane na koncie PPK z niezwróconych później środków. To jedyna sankcja.

2.     Czy pożyczka z PPK finansująca wkład własny oznacza jakieś koszty?

Instytucja finansowa nie może pobierać żadnych opłat i prowizji w związku z okresową wypłatą środków na cele mieszkaniowe.

3.     Czy małżonkowie/partnerzy kupujący lokum lub budujący dom mogą skorzystać jednocześnie ze swoich oszczędności zgromadzonych w PPK?

Takie rozwiązanie jest możliwe, choć będzie wymagało większej liczby formalności. Dopuszczalna jest też wypłata na poczet wkładu własnego z kilku rachunków PPK prowadzonych na rzecz jednej osoby.

Podsumowanie

Pożyczka z PPK na cele mieszkaniowe to nieoprocentowane rozwiązanie, które pozwala wykorzystać nawet 100% środków zgromadzonych na rachunku PPK jako wkład własny do kredytu. Mogą z niej skorzystać osoby, które nie ukończyły 45. roku życia, a wypłacone pieniądze trzeba następnie zwrócić w ustalonym terminie. To rozwiązanie może ułatwić zakup mieszkania, budowę domu lub nabycie działki bez konieczności definitywnego wycofywania oszczędności z PPK.